Spółdzielnia Mieszkaniowa w Pińczowie

Strona główna
Mapa witryny
Skontaktuj się z nami

Pytania i odpowiedzi

 
Wademecum wiedzy w pytaniach i odpowiedziach na temat ogrzewania i podzielnikach kosztów w budynkach wielorodzinnych.
 
Każdy, kto w swoim mieszkaniu ma instalację centralnego ogrzewania wyposażoną w podzielniki kosztów, dysponuje pewnym zakresem wiadomości o podzielnikach i systemach rozliczeń. Stan tej wiedzy jest różny, zarówno co do zakresu jak i rzetelności - zależy to od sposobu jej pozyskania.
W Polsce podzielniki kosztów centralnego ogrzewania (nazywane skrótowo podzielnikami) znajdują się już w około 2,5 min mieszkań, w których zamieszkuje około 9,0 min osób. Mieszkania te można zaliczyć do grupy mieszkań w pełni opomiarowanych. Opłaty za centralne ogrzewanie w tych mieszkaniach wynoszą w skali roku około 5,0 miliardów złotych.
Liczby te świadczą o tym, że problematyka rozliczeń kosztów centralnego ogrzewania powinna być pilnie uregulowana. 
  1. Jaki budynek może być określony jako w pełni opomiarowany?
     
    Budynek mieszkalny wielorodzinny w pełni opomiarowany to taki budynek, w którym:
    1) w węźle cieplnym zainstalowano dwa ciepłomierze umożliwiające pomiar ilości ciepła
        przeznaczonego na cele centralnego ogrzewania oraz na cele przygotowania centralnej ciepłej
        wody użytkowej; jeśli w budynku nie ma instalacji centralnej ciepłej wody, to konieczny jest jeden
        ciepłomierz,
    2) instalacja centralnego ogrzewania jest wyposażona w termostatyczne zawory grzejnikowe,
    3) grzejniki centralnego ogrzewania wyposażono w podzielniki kosztów centralnego ogrzewania,
    4) instalacja centralnej ciepłej wody jest wyposażona w wodomierze służące do pomiaru ilości
        ciepłej wody w każdym lokalu oraz w punktach czerpalnych usytuowanych poza lokalami,
    5) instalacja wody zimnej jest wyposażona w wodomierze służące do pomiaru ilości wody zimnej w
        każdym lokalu oraz w punktach czerpalnych usytuowanych poza lokalami,
    6) węzeł cieplny oraz instalacje cieplne i wodne wyposażone są w inne urządzenia umożliwiające
        właściwe funkcjonowanie urządzeń, o których mowa w punktach 1-5.
    7) W przypadku zastosowania ciepłomierzy przeznaczonych do pomiaru ilości ciepła zużywanego
        na cele centralnego ogrzewania w poszczególnych lokalach (lokalowych) przepisy przewidują
        konieczność stosowania ciepłomierza przeznaczonego do pomiaru ilości ciepła zużywanego na
        cele centralnego ogrzewania; w budynku takim nie stosuje się podzielników kosztów centralnego
        ogrzewania. Ww. warunki są określone przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki
        Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim
        powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz.U. z 1999 r. nr 15, póz. 140 z
        późniejszymi zmianami).
     
  2. Na czym polega zasada działania termostatycznego zaworu grzejnikowego?
     
    Termostatyczny zawór grzejnikowy to zawór grzejnikowy połączony z głowicą termostatyczną. Zadaniem termostatycznego zaworu grzejnikowego jest stabilizowanie temperatury powietrza w ogrzewanym pomieszczeniu na poziomie wybranym przez użytkownika tego pomieszczenia. Czynność tę umożliwia pokrętło głowicy termostatycznej. W głowicy termostatycznej znajduje się mieszek wypełniony substancją, który samoczynnie zwiększając lub zmniejszając swoją objętość pod wpływem zmieniającej się temperatury powietrza (w sąsiedztwie głowicy), przekazuje ruch tego mieszka na trzpień grzybka zaworu grzejnikowego - powodując przymknięcie lub otwarcie przepływu czynnika grzejnego przez ten zawór. Zwykle konstrukcja termostatycznego zaworu grzejnikowego pozwala na stabilizację temperatury powietrza z dokładnością ± 0,5°C (np. ustawienie pokrętłem wartości odpowiadającej temperaturze 20°C spowoduje, że rzeczywista temperatura powietrza w pomieszczeniu - w otoczeniu głowicy - będzie się zmieniać w przedziale od 19,5°C do 20,5°C; gdy temperatura spadnie do poziomu + od 19,5°C, kurczenie się mieszka powoduje otwarcie przepływu przez grzejnik do czasu, gdy temperatura wzrośnie do poziomu +20,5°C, przy której rozszerzający się mieszek, poprzez nacisk wywierany na trzpień grzybka, spowoduje zamknięcie przepływu przez grzejnik.
     
  3. Na czym polega zasada działania podzielnika?
     
    Podzielnik to urządzenie wskaźnikowe, montowane na grzejniku, rejestruje on określone dane fizyczne odnoszące się do funkcjonowania tego grzejnika w okresie ogrzewczym, które wprowadzone do algorytmu rozliczeń, pozwalają na ustalenie udziału kosztu ciepła oddanego przez ów grzejnik w koszcie ciepła dostarczonego do budynku. 
     
  4. Jakie są podstawy prawne stosowania podzielników kosztów centralnego ogrzewania w Polsce?
     
    Podzielniki stanowią integralną cześć układu rozliczeniowego przeznaczonego do stosowania w budynkach wielorodzinnych. Mówiąc o stosowaniu podzielników, należy przez to rozumieć stosowanie wyrobów budowlanych, jakimi są podzielniki, oraz przyjęciu metody rozliczania kosztów centralnego ogrzewania przynależnej do danego typu podzielników.
    Wyposażenie budynków w ww. urządzenia i przyrządy pomiarowe określają przepisy § 136 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
    Zgodnie z tym przepisem "instalacje centralnego ogrzewania w budynku przyłączonym do sieci scentralizowanegozaopatrzenia w ciepło powinny być wyposażone w liczniki do pomiaru ilościciepła dostarczanego do instalacji odbiorczej budynku oraz urządzenia niezbędnedo indywidualnego rozliczania kosztów ogrzewania poszczególnych mieszkań lubinnych lokali".
     
    Przepisy tego rozporządzenia:
    - obowiązują od l kwietnia 1995 r.,
    - muszą być stosowane przy budowie, odbudowie, rozbudowie, nadbudowie,przebudowie,
      modernizacji oraz zmianie sposobu użytkowania budynków i budowli podziemnych 
      spełniającychfunkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych,
    - mogą, ale nie muszą być stosowane przy remontach i częściowych wymianach(instalacji
      centralnego ogrzewania). 
     
  5. Jakie przepisy określają warunki techniczne, którympowinny odpowiadać podzielniki?
     
    Podzielniki, w świetle przepisów obowiązującego prawa - ustawa z dnia 11maja 2001 r. - Prawo o miarach (Dz.U. nr 63, póz. 636 z późniejszymi zmianami), nie są traktowane jako przyrządy pomiarowe. W konsekwencji tego stwierdzenia należy wiedzieć, że podzielniki:
    - nie podlegają legalizacji, uwierzytelnienia lub zatwierdzenia typu,
    - wskazują wartość parametru, który jest wykorzystywany nie do określeniailości zużytego ciepła,
       lecz doustalenia kosztu tego ciepła, ustalonego zgodnie z algorytmem właściwym dladanego
       systemu rozliczeń,
    - uznaje się za stosowane legalnie, jeśli dokumentem potwierdzającym legalnośćich stosowania
       jest dokument wydany przez właściwą jednostkę stosownie dowymagań wynikających z art. 10
       ustawy Prawo budowlane,
    - dla których dokument, o którym mowa wyżej, ma ustaloną datę ważności,to typ podzielnika
       określonyw tym dokumencie może być stosowany w nieograniczonym okresie, jeśli
       zostałzamontowany w okresieważności tego dokumentu,
    - stosowane są wraz z systemem rozliczeń określonym dla danego typupodzielnika w dokumencie,
       o którym mowa wyżej; jest naruszeniem obowiązującego prawa stosowanie określonegotypu
       podzielnika wraz z innymokreślonym w tym dokumencie systemem rozliczeń.
     
    Należy również wiedzieć, że:
    - warunki, jakim powinny odpowiadać podzielniki, określają normy:
    - PN EN 835:1999 Podzielniki kosztów ogrzewania do rejestracji zużycia ciepła przez grzejniki -
      Przyrządy bez zasilania energię elektryczną, działające na zasadzie parowania dyfuzyjnego,
    - PN EN 834:1999 Podzielniki kosztów ogrzewania do rejestracji zużycia ciepłaprzez grzejniki -
      Przyrządy zasilane energią elektryczną.
    - system rozliczeń, właściwy dla danego typu podzielnika, może być w swoich założeniach
      elastyczny i uwzględniać określone warunki techniczne lub organizacyjne jego stosowania,
      o dany typ podzielnika powinien być montowany i użytkowany ściśle według zasad określonych
      przez producenta i zgodnie zwymaganiami stosownej Polskiej Normy lub właściwego dla niego
      dokumentudopuszczającego do stosowania w budownictwie.
     
  6. Czy podzielniki kosztów są przyrządami pomiarowymi?
     
    Nie. Przyrządem pomiarowym jest wyrób zdefiniowany w przepisach ustawy z dnia11 maja 2001 r. - Prawo o miarach (Dz.U. nr 63, póz. 636 z póĄniejszymizmianami). Do grupy przyrządów pomiarowych stosowanych w budynkach mieszkalnych, służących do rozliczeń kosztów dostarczonych mediów, zalicza się:
    - ciepłomierze,
    - wodomierze,
    - gazomierze,
    - liczniki energii elektrycznej. 
     
  7. Co jest przedmiotem wskazań podzielnika cieczowego?
     
    W podzielniku cieczowym elementem wskazującym jest rurka zawierająca ciecz ookreślonym stałym składzie chemicznym i stałych parametrach fizycznych,umieszczona na tle skali. Jednostki i sposób oznaczania skali są różne - właściwedla każdej z firm rozliczeniowych. Odczytowi z tej skali podlega poziom cieczypo upływie sezonu ogrzewczego. Rurki napełniane są cieczą przez firmęrozliczeniową. Charakterystyka odparowywania cieczy w rurce jest znana i możebyć przedstawiona na wykresie w postaci krzywej. W dniu dokonywania odczytupracownik tej firmy oprócz odczytu poziomu cieczy (z rurki zamontowanej wpoprzednim roku) montuje nową rurkę, w której poziom cieczy jest taki sam dlakażdejmontowanej rurki i która jest przeznaczona na przyszły sezon ogrzewczy. Różnicapoziomów cieczy w rurce od znanego stanu początkowego do stanu w dniu odczytujest wartością, która po wprowadzeniu do programu komputerowego pozwala naokreślenie udziału kosztu ciepła oddanego przez grzejnik (na którym ta rurkabyła zamontowana) w łącznym rocznym koszcie ciepła budynku, w którym ten grzejnik się znajduje.
     
  8. Od czego zależy wysokość słupka odparowanej cieczyz rurki podzielnika w sezonie ogrzewczym?
     
    Wysokość słupka odparowanej cieczy (o określonym składzie chemicznym) z rurki o stałej powierzchni przekroju, w określonym czasie (w sezonie ogrzewczym) zależy od temperatury cieczy (która zależy od temperatury napowierzchni grzejnika) i czasu. Im wyższa jest temperatura cieczy, tym proces odparowania jest szybszy, równocześnie im dłuższy jest czas odparowywania,tym ilość odparowywanej cieczy jest większa.
     
  9. Czy użytkownik lokalu może "oszukać" podzielnik?
     
    Konstrukcja podzielnika uniemożliwia przerwanie lub zahamowanie procesu odparowywania cieczy bez uszkodzenia nałożonej plomby. Stosowane przez niektórych użytkowników różne metody oszukania podzielników albo nie powodujązmniejszenia wskazań, albo wręcz odwrotnie, powodują zwiększenie wskazań. 
     
  10. Jak duży może być błąd względny, czy może sięgać tysięcy procent?
     

    Zwykle błąd względny może sięgać pojedynczych procent. Np. przy odczycie długości wynoszącej 100 mm błąd odczytu wynoszący l mm daje błąd względny 1%. W takim przypadku błąd przekraczający kilka procent jest mało prawdopodobny. Mówienie o błędzie sięgającym tysięcy procent jest zwykłym nieporozumieniem i świadczyo braku wiedzy o zasadach rozliczania kosztów ciepła przy pomocy podzielnikówkosztów.
     
  11. Jaki może być błąd pomiarowy podzielnikacieczowego?
     
    O błędzie pomiarowym, w przypadku podzielnika, nie można mówić, ponieważprzyrządem tym nie dokonujemy pomiaru żadnej wielkości fizycznej. Wskazaniapodzielnika świadczą o przebiegu zmiantemperatury ścianki grzejnika w okresie między kolejnymi odczytami. Procesodparowywania nie może być obciążony błędem, bowiem szybkość odparowania cieczy z rurki podzielnika, wwarunkach rzeczywistych, zależy wyłącznie od temperatury tej cieczy, aprzebieg zmian tej temperatury jest sprzężony z przebiegiem zmian temperaturyna powierzchni grzejnika. Zależności te oraz inne, które mogłyby wpływaćna proces przewodzenia ciepła pomiędzy ścianką grzejnika a ściankąpodzielnika, są uwzględniane w algorytmie rozliczeń oraz w przepisach(opracowanych przez firmy rozliczeniowe) regulującychzasady i warunki montażu podzielników. Błędem może być obciążony odczytpodzielnika - lecz w tym przypadku błąd nie może być wielki. Przyjmując np.wysokość słupka odparowanej cieczy równą 50 mm i błąd bezwzględnyodczytu rzędu l mm, błąd względny w tym przypadku wynosi 2%.
    Uwzględniającskrajną sytuację, w której wysokość słupka odparowanej cieczy wynosizaledwie kilkanaście milimetrów, trudno byłoby oczekiwać błędu rzędukilkunastu procent.